بوده و خريطه آن با مرزهاى مشخصه و طبيعى و تاريخى خود پايدار و جاويدان است ، و آنچه كه متغير و ناپايدار است نقشه‌هاى سياسى و پيمانهاى كتبى است كه با اندك گذشت زمان همگى نقش برآب ميگردد . و اين نكته را نيز نبايد فراموش كرد كه اهميت علم تاريخ كه در آن حوادث و سوانح ادوار گذشته مندرج مىباشد تا بدان پايه است كه نياگان ما پس از انقراض دولت ساسانى و انهدام استقلال ايران مبارزات خود را براى بدست آوردن استقلال مجدد ايران نخست با حفظ و نگارش و نشر تاريخ باستانى ايران شروع نموده‌اند ، عبد إله بن المقفع ميهن‌پرست مبارز مشهور ترجمه و نشر كتاب خداىنامه ( تاريخ ايران باستان ) را سرلوحه و فاتحه مبارزات خود قرار داده است . امير ابو منصور عبد الرزاق طوسى به اشاره دربار سامانيان - كه يك شاخه از شجرهء طيبهء خاندان ساسانيان بوده و بتازگى براى بدست آوردن استقلال ايران شرقى در قبال امپراطورى آل عباس قد علم كرده و در آستانهء يك جنبش ملى بوده‌اند - . براى نگارش تاريخ ايران كهن هيئتى از موبدان خراسان را در شهر طوس گردآورده تا شاهنامه را نوشتند . 5 - اهميت اين كتاب در نظر خاورشناسان : در عصر حاضر اهميت اين كتاب نظر خاورشناسان را جلب نموده است و باريبه دومينارد نخستين كسى است كه باهميت اين كتاب پى برده و آن را در مجله آسيائى معرفى نموده « 1 » و سپس بعضى مطالب آن را به زبان فرانسه ترجمه نموده و در ضمن دو فصل در كتابى بنام ( مطالعات دربارهء هرات ايران ) بچاپ رسانيده است . « 2 » چارلز ريو نيز در فهرست مخطوطات فارسى موزه بريطانى شرحى در معرفى اين كتاب و شمه در احوال مؤلف آن اسفزارى نوشته كه مطالب آن را از حبيب السير و ديباچه خود اين كتاب اقتباس نموده است . « 3 » ادوارد براون نيز در كتاب تاريخ ادبيات زبان پارسى شمه در وصف اين كتاب و مؤلف آن نگاشته است ، « 4 »

--> ( 1 ) - barbier de meynard : lournal asiaticqu , 56 serie vol . xvI 461 - 520 . ( 2 ) - La Chronique Persane D , Herat Barbier de Meynard . 1891 Paris ( 3 ) - Catalogue of the persian manuscripts in the british museum by charlse Rieu vol . I . p . 206 - 207 london 1879 . . ( 4 ) - A Iiterary history of persia by . Browne vol : A History of Persian Litrature Under Tartar Dominian . Combridge 1920